محمد على آزاد كشميرى
264
نجوم السماء في تراجم العلماء ( فارسي )
كه او از آن برى بود . پس پادشاه كسى را فرستاد تا او را مقيد كرده از بحرين بيرون آورد تا آنكه در شهر گازران [ - كازرون ] رسيد . ناگاه شخصى حقيقت حال را به پادشاه عرض كرد كه شيخ مذكور را بىگناه مقيد ساخته مىآرند . پادشاه به زودى كسى فرستاد و امر نمود كه او را خلاص كنند و متعرض او نشوند . پس شيخ در شهر گازران رحل اقامت انداخت و در آنجا مدتى مديد توطن گزيد . بعد از آن گاهگاهى بهسوى بحرين مىرفت . پس بهسوى عجم مراجعت مىنمود » . ايضا شيخ يوسف بحرانى - عليه الرحمة - در لؤلؤة آورده كه : « وفات شيخ على مزبور در سال يكهزار و يكصد و سى و يك ( 1131 ) هجرى در گازران واقع شد و همين سال وفات پدرم بود » . 107 ) الشيخ احمد بن ابراهيم بن الحاج احمد بن صالح بن احمد بن عصفور بن [ احمد بن ] « 1 » عبد الحسين الدرازى البحرانى [ 1084 - 1131 ه . ق ] : « 2 » والد الشيخ يوسف صاحب الحدائق الناضرة . منسوب است بهسوى قريهء دراز - به دال وراى مهملتين و زاء معجمه بعد الالف - كه نام يكى از قراى بحرين است . شيخ يوسف بحرانى آورده كه : « پدرم شيخ احمد مذكور مجتهد فاضل جليل و فقيه نبيل بود . در اول حال تحصيل خود به خدمت شخصى فاضل مسمى به شيخ احمد مقابى به خانهء خود درس مىگرفت . چون قوت قويه در نحو و صرف به هم رسانيد بهسوى شيخ محمد بن يوسف مقابى رجوع كرده اكثر علوم عربيت و رياضى و حساب و غير آن را به خدمت او قرائت نمود و بعد از وفاتش به خدمت استاد خود شيخ سليمان بن عبد اللّه بحرانى - كه ذكرش گذشت - باقى علوم حكمت و فقه و حديث و رجال را تحصيل نمود . در قوت بحث ، هيچكس به او نمىرسيد و از بحث كردن ملول نمىشد و به خشم نمىآمد و غضب و انقباض - چنانكه عادت بعضى از علما است كه قوت ملكهء بحث ندارند - از او ظاهر نمىشد . روزى خطبهء كتاب كافى را به مردم درس مىگفت و در حلقهء درس او جمعى از فضلا بودند ، از جملهء ايشان شيخ على بن عبد الصمد اصبعى بود ، و شيخ على مذكور ، فاضل دقيق النظر بود . پس بحث در اثناى درس واقع شد و از اول صبح تا وقت ظهر مباحثه ميان هر دو ايشان مستمر ماند و ايشان در حال بحث از علمى بهسوى علمى و از مسألهاى بهسوى مسألهاى ديگر منتقل مىشدند و به وقت نماز ظهر مجلس منقضى شد . پس بعد از نماز عصر چون به جهت درس نشستند شيخ على باز بهسوى بحث رجوع نموده و كلام تا غروب آفتاب مستمر ماند . شيخ احمد بن ابراهيم مذكور ملكهء
--> ( 1 ) - طبقات اعلام الشيعة ندارد . ( 2 ) - طبقات اعلام الشيعة ، ص 36 ، لؤلؤة البحرين ، ص 93 .